Bộ Công Thương đề xuất chi Quỹ bình ổn, giảm thuế bảo vệ môi trường để hạ sốt giá xăng dầu

Thông tin tại cuộc họp giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức sáng 10/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, giá dầu thế giới đã tăng khoảng 20% từ đầu năm và có nguy cơ tăng đột biến lên 120 - 140 USD mỗi thùng nếu nguồn cung tiếp tục bị gián đoạn. Xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran leo thang nghiêm trọng. Toàn thế giới, khu vực châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, được dự báo chịu tác động nặng nề do phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông.

Tại Việt Nam, năm 2025 tổng nguồn xăng dầu tiêu thụ nội địa khoảng 28,6 triệu m³/tấn, tương đương 2,2–2,3 triệu m³/tấn mỗi tháng. Dù có hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Bình Sơn, nguồn cung trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhập khẩu. Vì vậy, nguy cơ thiếu hụt cục bộ xăng dầu tại một số địa phương có thể xảy ra nếu thị trường thế giới biến động mạnh.

Ngay khi chiến sự bùng phát, Chính phủ và Bộ Công Thương đã yêu cầu các bộ, ngành xây dựng phương án ứng phó. Ngày 4/3, Thủ tướng ký quyết định thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng do Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn làm Tổ trưởng, có nhiệm vụ theo dõi sát diễn biến thị trường và báo cáo hằng ngày.

Bộ Công Thương cũng chỉ đạo các nhà máy lọc dầu và hệ thống phân phối - từ thương nhân đầu mối, doanh nghiệp phân phối đến các cửa hàng bán lẻ - duy trì hoạt động liên tục, đồng thời chủ động tìm kiếm nguồn nhập khẩu mới để bảo đảm nguồn cung cho thị trường trong nước.

Các địa phương, Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu tăng cường giám sát, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong kinh doanh xăng dầu.

Hiện Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ các phương án bình ổn giá, trong đó có sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Bộ cũng đang tích cực phối hợp với các bộ, ngành và báo cáo Chính phủ để triển khai các biện pháp khác như đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường và các biện pháp hữu hiệu khác nhằm đảm bảo nguồn cung xăng dầu cho nền kinh tế.

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, đến cuối tháng 9/2025, Quỹ bình ổn giá xăng dầu của 27 thương nhân đầu mối còn dư hơn 5.617 tỷ đồng. 

Quỹ bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính không nằm trong cân đối ngân sách nhà nước, do các thương nhân đầu mối xăng dầu trích lập, chi sử dụng theo điều hành giá của liên Bộ Công Thương - Tài chính và đặt tại tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp.

Theo quy định, toàn bộ nguồn trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu được sử dụng vào mục đích điều tiết, hỗ trợ cho mục tiêu bình ổn giá xăng dầu trong nước và được quản lý theo quy định của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương.

Trong suốt năm 2025 và từ đầu năm 2026 đến nay, liên Bộ Công Thương - Tài chính chưa sử dụng công cụ này để trong các kỳ điều hành giá xăng dầu hàng tuần. Dù từ ngày 26/2 đến nay, giá xăng dầu đã có 3 lần điều chỉnh với mức tăng rất cao. So sánh giá xăng trong kỳ điều hành ngày 5/3 và ngày 7/3 tăng từ 3.777 - 4.707 đồng/lít. Giá dầu tăng từ 3.831 - 8.490 đồng/lít/kg.