Bấp bênh mua nhà bằng USD

Vừa ký xong hợp đồng góp vốn mua căn hộ cao cấp tại dự án Khu đô thị mới Cổ Nhuế (Từ Liêm), anh Nguyễn Việt Dũng (Hà Nội) như bất ngờ bị dội gáo nước lạnh khi Ngân hàng Nhà nước tuyên bố nâng tỷ giá hối đoái lên gần 10%. Đó là bởi hợp đồng góp vốn mua căn hộ của anh Dũng có điều khoản quy giá bán ra USD và giá này sẽ biến động theo tỷ giá niêm yết của các ngân hàng thương mại.

Ngay khi ký, anh Dũng đã thắc mắc điều này, song nhân viên tư vấn vẫn nói ngọt: “anh cứ ký đi, trường hợp tỷ giá giảm thì anh sẽ được lợi...”. Cụ thể, ở căn hộ chừng 85 m2 có giá trị tổng cộng 120.000 USD, sau khi đã đóng đợt đầu 20.000 USD, vì đợt điều chỉnh tỷ giá đầu năm 2011, anh Dũng bỗng dưng phải trả thêm gần 10.000 USD, khoảng 210 triệu đồng. Anh Dũng than thở: “Tôi xót xa lắm nhưng vì trót ký hợp đồng rồi nên há miệng mắc quai. Chỉ tiếc là khi ký mình suy nghĩ không kỹ, cứ tự suy diễn là giá USD phải giữa năm mới tăng và có chăng cũng chỉ tăng 2-3%. Ai ngờ đâu “nó” lại tăng tới gần 10%”.

Trước khi ký hợp đồng, khách hàng nên đặt ra mức chặn và chủ đầu tư chỉ được phép điều chỉnh trong phạm vi tỷ giá biến động nhất định.

Những người “bỗng dưng muốn khóc” như anh Dũng hiện nay không phải là ít, bởi đa số các công ty bất động sản, đặc biệt là đối với phân khúc căn hộ cao cấp, chuyên dùng “chiêu” quy đổi giá căn hộ ra USD. “Chiêu” này có thể hiểu đơn giản là giúp chủ đầu tư luôn nắm đằng chuôi và phần thiệt thòi dành cho khách hàng vì rất khó có trường hợp tỷ giá USD/VND được điều chỉnh giảm.

Thêm một điều phải nói, đó là các doanh nghiệp đã rất khéo léo “lách” luật, sử dụng những điều khoản lắt léo trong hợp đồng góp vốn, để bán được căn hộ theo giá tính bằng USD bởi việc niêm yết giá bán hàng hóa bằng USD vốn bị pháp luật nghiêm cấm. Không ít lần Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã phát hiện và xử phạt hành chính các doanh nghiệp vi phạm, nhưng vì chế tài chỉ như... phủi bụi nên tình trạng bán nhà bằng USD chỉ ngày càng tinh vi hơn chứ không giảm.

Bình luận về “chiêu” này, một quan chức Bộ Xây dựng nói thẳng, trách chủ đầu tư một phần nhưng cũng phải thừa nhận người Việt có thói quen rất tệ là “mua nhà lấy được”, không chịu cân nhắc kỹ các điều khoản hợp đồng hay nhờ tư vấn nên rất dễ “ăn quả đắng”... Thậm chí, không ít người còn nghĩ, căn hộ cao cấp, tên dự án chung cư toàn tiếng nước ngoài thì giá bán cũng phải được tính bằng USD cho... sang chứ nếu tính tiền Việt thì e hơi "quê"...

Tìm chuôi để nắm

Nhà tư vấn bất động sản CBRE Việt Nam cho rằng, việc sử dụng USD để tham chiếu cũng như niêm yết trên thị trường bất động sản đã trở thành một thói quen hình thành từ rất lâu. Bất chấp những quy định pháp luật, nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng đồng USD để tính giá bán căn hộ cho khách hàng. Thế nên, chuyên gia CBRE khuyên: “Trước khi ký hợp đồng, khách hàng nên đặt ra mức chặn và chủ đầu tư chỉ được phép điều chỉnh giá bán trong phạm vi tỷ giá biến động nhất định...”

Công bằng mà nói, trong khi có nhiều doanh nghiệp ranh mãnh và luôn dành “phần lưỡi dao” cho khách hàng, vẫn có những nhà đầu tư nghiêm túc, luôn minh bạch trong khâu bán hàng và hướng tới lợi ích chung giữa khách hàng và chủ dự án. Ha Noi Garden City (phường Thạch Bàn, quận Long Biên) là một trong số ít dự án bất động sản hiện nay bán căn hộ bằng tiền đồng. Trong bối cảnh giá ngoại tệ biến động mạnh như hiện nay, việc chủ đầu tư dự án (Berjaya và Handico 12) vẫn duy trì được mức giá bán bằng tiền đồng cho thấy, tiềm lực tài chính cho dự án là khá mạnh mẽ. Đây cũng là một lợi thế cho người mua nhà tại đây.

Ông Ken Ng. - Giám đốc Ha Noi Garden City cho hay, ngoài ưu điểm về giao thông (cách trung tâm Hà Nội khoảng 8 km) và những tiện ích đô thị hoàn hảo, đồng bộ (như chỗ đỗ xe, an ninh, môi trường, giáo dục, giải trí, thương mại...) việc thanh toán bằng tiền đồng Việt Nam cho các sản phẩm thuộc dự án cũng rất được người dân chú ý. Ông này nói: “Khác với nhiều dự án khác, người mua căn hộ tại Ha Noi Garden City hoàn toàn có thể yên tâm, không lo phải đóng thêm tiền mỗi khi tỷ giá hối đoái điều chỉnh, điều đã liên tục xảy ra gần đây”.