10 sự kiện nổi bật của ngành Tài chính năm 2025

Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp tài chính sáng tạo, cùng chính sách tài khóa linh hoạt, hiệu quả, ngành Tài chính đã vượt qua khó khăn, hoàn thành toàn diện nhiệm vụ tài chính – ngân sách, góp phần củng cố ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính lựa chọn và công bố 10 sự kiện nổi bật của ngành Tài chính năm 2025:

1. Bộ Tài chính vận hành theo mô hình mới: Dấu mốc lịch sử trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Ngày 1/3/2025 là thời điểm lịch sử, đánh dấu bước chuyển quan trọng của Bộ Tài chính khi chính thức vận hành theo mô hình mới, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm điều phối nguồn lực tài chính, đầu tư, ngân sách và an sinh của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Triển khai Nghị quyết số 18-NQ/TW, Bộ Tài chính được tổ chức lại theo mô hình mới, trên cơ sở hợp nhất Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư, sáp nhập Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và một số chức năng, nhiệm vụ từ Uỷ ban Giám sát tài chính; tổ chức lại 06 tổng cục và tương đương thành đơn vị cấp cục thuộc Bộ Tài chính.

Ngay sau khi chuyển sang mô hình mới, Bộ Tài chính đã khẩn trương triển khai các phương án tổ chức, đảm bảo các nhiệm vụ được vận hành thông suốt với nguyên tắc “một việc – một đầu mối chịu trách nhiệm”. Bộ Tài chính vận hành theo mô hình mới gồm 34 đầu mối, với 11 vụ và văn phòng, 18 cục và tương đương, 1 đơn vị đặc thù và 4 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc. Số lượng đầu mối giảm khoảng 3.600, tương ứng 37,7%, nhưng chất lượng quản lý nhà nước được nâng lên rõ rệt. Các lĩnh vực trọng yếu vận hành ổn định, bảo đảm quá trình sắp xếp, kiện toàn bộ máy không ảnh hưởng đến việc thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu đối với người dân và doanh nghiệp. Với vai trò “trung tâm hoạch định chiến lược”, Bộ Tài chính đảm nhận nhiệm vụ tiên phong kiến tạo các chính sách tài chính, đầu tư công, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước bền vững.

2. Ngành Tài chính tiên phong trong xây dựng, triển khai 07 Nghị quyết chiến lược của Trung ương, gồm: Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 70- NQ-TW, Nghị quyết 71-NQ/TW và Nghị quyết 72-NQ/TW; tham mưu nhiều chính sách mới chưa từng có tiền lệ

Năm 2025 là dấu mốc quan trọng khi Trung ương ban hành nhiều nghị quyết chiến lược định hướng phát triển đất nước trong bối cảnh mới. Trong tiến trình đó, ngành Tài chính giữ vai trò nòng cốt, tiên phong thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước thành hệ thống chính sách tài chính – ngân sách cụ thể, tạo nền tảng huy động và phân bổ hiệu quả nguồn lực cho phát triển kinh tế – xã hội.

Bộ Tài chính đã chủ động tham mưu, tổ chức triển khai các nghị quyết lớn của Bộ Chính trị (Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW), đồng thời xây dựng, trình Quốc hội khối lượng lớn các dự án luật có phạm vi điều chỉnh rộng, tác động sâu sắc đến nền kinh tế. Riêng trong năm 2025, Bộ chủ trì trình Quốc hội 15 dự án luật, nghị quyết; trong đó 11 luật và 3 nghị quyết đã được thông qua, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như thuế, ngân sách nhà nước, quản lý nợ công, thị trường vốn, tài chính doanh nghiệp nhà nước, quản lý tài sản công và các cơ chế, chính sách đặc thù cho địa phương. Trong đó, Nghị quyết của Quốc hội về Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam đã góp phần hoàn thiện khung thể chế cho phát triển thị trường tài chính hiện đại, tăng cường khả năng kết nối với khu vực và quốc tế.

Song song với hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính được giao làm cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 751 về tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, trực tiếp xây dựng và vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ rà soát hơn 4.200 dự án, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, tăng cường công khai, minh bạch và thúc đẩy giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế.

Trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, ngành Tài chính tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với việc kết nối, liên thông các hệ thống dữ liệu quốc gia, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ công trực tuyến, gắn với định danh điện tử, đồng thời sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiện đại, hiệu quả. Qua đó, ngành Tài chính khẳng định rõ vai trò tiên phong trong triển khai các nghị quyết chiến lược của Trung ương, tạo nền tảng thể chế vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững.

3. Chủ động hoàn thiện thể chế tài chính đồng bộ, hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, hiệu quả

Năm 2025 ghi dấu nỗ lực nổi bật của Bộ Tài chính trong việc hoàn thiện đồng bộ thể chế nhằm trực tiếp hỗ trợ vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - một nhiệm vụ trọng tâm có ý nghĩa then chốt trong tiến trình cải cách tổ chức bộ máy nhà nước. Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được triển khai trên phạm vi cả nước, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách thể chế và tổ chức lại bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở. Với tinh thần chủ động, quyết liệt, Bộ Tài chính tập trung tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, chính sách, bảo đảm đầy đủ các điều kiện pháp lý, tài chính và tổ chức để mô hình mới được vận hành thông suốt, hiệu quả, thống nhất trên toàn quốc.

Cụ thể, Bộ Tài chính đã chủ động rà soát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi quản lý, đề xuất Chính phủ trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan trực tiếp đến tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương trong các lĩnh vực then chốt như: tài chính công, ngân sách nhà nước, đầu tư công, thống kê, thuế, phí và lệ phí, quản lý giá. Song song với hoàn thiện thể chế, Bộ Tài chính tổ chức nhiều chương trình tập huấn quy mô lớn, kết nối gần 1.000 điểm cầu; triển khai các hội nghị trực tuyến toàn quốc tới 34 tỉnh, thành phố và hơn 3.000 xã, phường; đồng thời cử cán bộ trực tiếp xuống địa phương để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở, bảo đảm các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Sau 5 tháng triển khai, đã từng bước vận hành ổn định, thông suốt. Kết quả này có sự đóng góp quan trọng của ngành Tài chính thông qua việc khẩn trương hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm nguồn lực ngân sách, hỗ trợ cơ sở vật chất, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, qua đó tạo cơ sở vững chắc cho chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

4. Ngành Tài chính kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất

Sáng ngày 8/8/2025, Bộ Tài chính trang trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm ngày Truyền thống ngành Tài chính (28/8/1945 – 28/8/2025) và đón nhận Huân chương Độc lập hạng Nhất. Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng nhiều đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã tham dự, chúc mừng. Sự kiện ghi nhận những cống hiến, nỗ lực của toàn thể công chức, viên chức, người lao động toàn ngành Tài chính trong 80 năm xây dựng và phát triển. Cùng ngày, Đại hội Thi đua yêu nước ngành Tài chính lần thứ V (2025–2030) diễn ra, tôn vinh các điển hình tiên tiến và tạo động lực để toàn Ngành tiếp tục đổi mới, thi đua hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.

Ngày 21/8/2025, tại TP. Hà Nội, Đại hội Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ I nhiệm kỳ 2025–2030 được tổ chức thành công. Đại hội đánh giá kết quả nhiệm kỳ 2020 - 2025 và đề ra mục tiêu giai đoạn mới với 3 đột phá: nâng cao năng lực lãnh đạo; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính; tăng cường kỷ luật, kỷ cương gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ.

Trong khuôn khổ chuỗi hoạt động trọng điểm kỷ niệm 80 năm, tại triển lãm Thành tựu Kinh tế - Xã hội Việt Nam năm 2025, Bộ Tài chính đã tổ chức trưng bày "80 năm Ngành Tài chính – Kiến tạo và Phát triển” tổng kết chặng đường 80 năm vẻ vang và vai trò tiên phong, kiến tạo cùng những đóng góp bền vững của ngành trong sự nghiệp phát triển đất nước.

5. Đẩy mạnh đồng bộ dữ liệu và hạ tầng số, quyết liệt chuyển đổi số toàn diện ngành Tài chính

Bộ Tài chính xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những trụ cột quan trọng, đóng vai trò kết nối các nguồn lực và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của ngành Tài chính trong giai đoạn mới. Trên tinh thần đó, Bộ đã chủ động triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số cả trong nội bộ cơ quan và trên phạm vi toàn Ngành, coi đây là giải pháp xuyên suốt nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính công và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ngày 20/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tài chính ký ban hành Quyết định số 3546/QĐ-BTC phê duyệt Chiến lược chuyển đổi số của Bộ Tài chính đến năm 2030. Chiến lược được xây dựng bám sát chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; đồng thời phù hợp với Khung kiến trúc tổng thể Quốc gia số, tạo cơ sở quan trọng để hoàn thiện thể chế và thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý tài chính công. Theo đó, Bộ Tài chính đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được xây dựng, cập nhật, kết nối và chia sẻ đầy đủ, thống nhất, bảo đảm “sạch” và “sống”, đồng thời tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính. Các hệ thống thông tin và dịch vụ công của Bộ sẽ từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data), qua đó nâng cao chất lượng phục vụ, hỗ trợ ra quyết định và tăng cường hiệu quả chỉ đạo, điều hành.

Để cụ thể hóa Chiến lược chuyển đổi số, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 2570/QĐ-BTC ngày 24/7/2025 và Quyết định số 3748/QĐ- BTC ngày 06/11/2025, phê duyệt kế hoạch triển khai chi tiết xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Đến nay, Bộ Tài chính đã hoàn thành giai đoạn 1 xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về Tài chính, đạt tiến độ tích cực trong đồng bộ hóa dữ liệu tổng hợp cấp quốc gia. Toàn bộ dữ liệu cốt lõi đã được tích hợp, kết nối với Trung tâm Dữ liệu quốc gia và Văn phòng Chính phủ, đồng thời chia sẻ 27 chỉ số quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đã xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống Trung tâm Giám sát, Điều hành thông minh (IOC) ngành Tài chính phiên bản 1.0, đồng thời ban hành Bộ chỉ số điều hành với 235 chỉ số bao phủ các lĩnh vực then chốt như: ngân quỹ nhà nước, thuế, hải quan, đầu tư công…, qua đó từng bước hình thành nền tảng quản trị số hiện đại, minh bạch và hiệu quả cho toàn ngành Tài chính.

6. Kích hoạt Trung tâm Tài chính quốc tế và nâng hạng thị trường chứng khoán, tạo nền tảng thu hút các dòng vốn chất lượng cao, thúc đẩy kinh tế Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên số và tăng trưởng xanh bền vững.

Ngày 21/12/2025, theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội, Trung tâm Tài chính quốc tế (TTTCQT) chính thức đi vào hoạt động, mở ra bước phát triển mới của ngành Tài chính trong tiến trình hội nhập sâu vào hệ

thống tài chính toàn cầu. Với vai trò là các cực tăng trưởng tài chính mới, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được định vị làm trung tâm triển khai TTTCQT, vận hành theo cơ chế linh hoạt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế, qua đó mở rộng kênh huy động và phân bổ vốn cho nền kinh tế, thúc đẩy phát triển tài chính số, tài chính xanh và tài chính bền vững, đồng thời thu hút dòng vốn, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên bản đồ tài chính khu vực và thế giới.

Trên nền tảng thể chế và hạ tầng tài chính được củng cố, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục ghi nhận bước tiến mang tính nền tảng khi được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Việc nâng hạng không chỉ củng cố niềm tin của nhà đầu tư, mà còn mở ra không gian thu hút các dòng vốn quốc tế dài hạn, tạo điều kiện để thị trường vốn thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung – dài hạn cho các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Định hướng phát triển thị trường vốn gắn với tăng trưởng xanh tiếp tục được khẳng định rõ nét trong năm 2025, khi Việt Nam đăng cai Hội nghị Thượng đỉnh Đối tác vì Tăng trưởng xanh và Mục tiêu toàn cầu 2030 (P4G) lần thứ tư tại Hà Nội, với sự tham dự của hơn 1.000 đại biểu đến từ trên 40 quốc gia. Là một trong bảy quốc gia sáng lập và đối tác chính thức của P4G, Việt Nam đã tái khẳng định cam kết chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững, lấy con người làm trung tâm, với khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là các động lực then chốt. Đặc biệt, trong khuôn khổ Hội nghị – sự kiện đa phương cấp cao lớn nhất do Việt Nam đăng cai giai đoạn 2021–2026, Bộ Tài chính đã ký kết các hiệp định tài trợ cho 3 dự án lớn với tổng giá trị vay và viện trợ đạt 396,76 triệu USD, qua đó trực tiếp huy động nguồn lực tài chính cho các chương trình tăng trưởng xanh, thúc đẩy hợp tác công – tư và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Những định hướng và giải pháp đồng bộ nêu trên đã tạo nền tảng cho sự bứt phá của thị trường tài chính – chứng khoán Việt Nam trong năm 2025, năm đánh dấu 25 năm hình thành và phát triển của thị trường. Tính đến tháng 12/2025, chỉ số VN-Index tăng gần 40% so với cuối năm 2024; thanh khoản thị trường duy trì ổn định với giá trị giao dịch bình quân trên 29 nghìn tỷ đồng/ phiên, tăng 40% so với bình quân năm trước, có những phiên đạt gần 50 nghìn tỷ đồng; quy mô vốn hóa thị trường tăng khoảng 35%, tương đương 84% GDP. Đặc biệt, số lượng tài khoản nhà đầu tư vượt mốc 11 triệu, hoàn thành mục tiêu đề ra tại Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, cho thấy sức hấp dẫn và mức độ lan tỏa ngày càng lớn của thị trường.

7. Tham mưu kịp thời, thực hiện hiệu quả các giải pháp đột phá, tạo đà tăng tốc cho nền kinh tế hướng đến mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8%

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển mang tính đột phá trong điều hành chính sách tài chính - đầu tư, khi Bộ Tài chính chủ động tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và tạo lực hút mới đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài, qua đó tiếp sức quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 8%. Trên nền tảng cải cách mạnh mẽ trong quản lý tài chính - đầu tư công, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành Nghị định số 254/2025/NĐ-CP cùng các nghị định về cơ chế tài chính đối với dự án PPP, hợp đồng BT; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa quy trình và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.

Những giải pháp này nhanh chóng phát huy hiệu quả, đưa tiến độ giải ngân vốn đầu tư công bứt phá rõ rệt khi 11 tháng năm 2025 tăng khoảng 155 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2024, góp phần thực hiện mục tiêu giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công - mức cao nhất từ trước tới nay. Nguồn vốn được khơi thông và giải phóng nhanh đã tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển hạ tầng, với 455 km đường cao tốc được đưa vào khai thác, 6 dự án cao tốc mới được khởi công, cùng việc Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất và nhiều công trình hạ tầng trọng điểm khác chính thức đi vào hoạt động.

Song hành với đầu tư công, năm 2025 cũng ghi nhận dấu ấn nổi bật trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nhờ cải cách thể chế đồng bộ, ổn định kinh tế vĩ mô và hệ thống hạ tầng được cải thiện rõ rệt, môi trường đầu tư của Việt Nam tiếp tục gia tăng sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế. Trong 11 tháng năm 2025, vốn FDI thực hiện tăng 8,9% so với cùng kỳ, đạt mức cao nhất trong 5 năm qua. Cùng với đó, doanh nghiệp Việt Nam cũng đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài nhằm mở rộng thị trường và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, với tổng vốn đầu tư ra nước ngoài trong 11 tháng tăng 2,5 lần so với cùng kỳ. Những kết quả này cho thấy vai trò “bệ đỡ” của chính sách tài chính trong việc huy động và khơi thông các nguồn lực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng và phát triển bền vững của nền kinh tế.

8. "Chiến dịch 60 ngày cao điểm" dồn lực chuyển đổi mô hình quản lý thuế với hộ kinh doanh

Ngày 4/5/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó yêu cầu chấm dứt hình thức thuế khoán đối với hộ kinh doanh chậm nhất vào năm 2026. Đây là bước đi quan trọng trong hiện đại hóa quản lý thuế và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển minh bạch, bền vững.

Triển khai Nghị quyết, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 3389/QĐ- BTC ngày 6/10/2025 phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, định hướng chuyển sang cơ chế tự khai, tự nộp thuế từ đầu năm 2026. Từ ngày 1/11/2025 đến 30/12/2025, ngành Thuế đồng loạt triển khai “Chiến dịch 60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế khoán sang phương pháp kê khai” trên phạm vi toàn quốc, hỗ trợ các hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang phương pháp kê khai mà không làm gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh.

Theo kế hoạch, đến ngày 30/12/2025, toàn bộ hộ kinh doanh sẽ hoàn tất chuyển sang kê khai thuế, đánh dấu năm 2025 là cột mốc lịch sử khi 100% hộ kinh doanh rời bỏ thuế khoán. Cùng với tổ chức thực hiện, Bộ Tài chính cũng trình Chính phủ để trình Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 10 sửa đổi Luật Quản lý thuế và Luật thuế Thu nhập cá nhân nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho mô hình quản lý mới. Việc xóa bỏ thuế khoán không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch và công bằng trong thực thi nghĩa vụ thuế, mà còn hỗ trợ hộ kinh doanh nắm rõ doanh thu, chi phí và lợi nhuận, chủ động mở rộng kinh doanh và từng bước chuyển lên doanh nghiệp.

9. Thu ngân sách nhà nước lập kỷ lục mới đi cùng sự khởi sắc của nền kinh tế và quản lý tài chính hiệu quả

Đến ngày 15/12/2025, thu ngân sách nhà nước lập kỷ lục, đạt 2.469 nghìn tỷ đồng, vượt 25,5% dự toán (tăng 502 nghìn tỉ đồng). Trong đó, thu nội địa tăng 26,7% dự toán, thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu tăng 30,8% dự toán. Có được kết quả trên là nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và việc thực thi hiệu quả các luật thuế cũng như nhiệm vụ thu ngân sách. Đà phục hồi của nền kinh tế tạo tác động tích cực, giúp nguồn thu bứt phá trong bối cảnh kinh tế quốc tế còn nhiều biến động và hoạt động sản xuất trong nước đối mặt với không ít thách thức.

Trong tổng thể bức tranh kinh tế - xã hội năm 2025, thu ngân sách trở thành điểm sáng ấn tượng, phản ánh hiệu quả quản lý của Bộ Tài chính và sự phục hồi mạnh mẽ của nền kinh tế. Dự kiến tổng thu cả năm đạt gần 2,55 triệu tỷ đồng, vượt 29,9 % dự toán (588 nghìn tỷ đồng), tỷ lệ động viên vào NSNN đạt 19,9% GDP, góp phần có thêm nguồn lực tạo nguồn thực hiện cải cách chính sách tiền lương, xử lý các vấn đề quan trọng, cấp bách đột xuất phát sinh, tăng chi đầu tư phát triển và đảm bảo an sinh xã hội.

Nhờ chính sách tài khóa linh hoạt, vừa hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, vừa đẩy mạnh chi đầu tư phát triển, ngân sách nhà nước vẫn giữ được cân đối tương đối vững chắc, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và tạo nền tảng tăng trưởng cho giai đoạn tới. Thành quả này góp phần củng cố nền tài chính quốc gia, tạo dư địa điều hành cho các năm tiếp theo và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

10. Bộ Tài chính chủ động tham mưu bố trí dự phòng ngân sách; kịp thời xuất cấp hàng dự trữ quốc gia hỗ trợ khắc phục thiên tai, lũ lụt lịch sử

Trong bối cảnh vừa phải bảo đảm cân đối ngân sách nhà nước, vừa tạo dư địa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, Bộ Tài chính đã điều hành chi ngân sách theo hướng linh hoạt, tiết kiệm và hiệu quả. Các khoản chi chưa thực sự cần thiết được chủ động rà soát, cắt giảm, ưu tiên tập trung nguồn lực cho những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách như: cải cách tiền lương, chuyển đổi số, đầu tư công…, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 8% trở lên.

Trong năm 2025, tình hình mưa lũ, thiên tai diễn biến phức tạp, gây thiệt hại nghiêm trọng tại nhiều tỉnh miền Bắc và miền Trung, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống của người dân. Trước thực tiễn đó, Bộ Tài chính đã chủ động, kịp thời tham mưu và triển khai đồng bộ các giải pháp tài chính – ngân sách, hỗ trợ các địa phương khắc phục hậu quả, ổn định đời sống nhân dân và từng bước phục hồi kinh tế – xã hội.

Đến hết tháng 11/2025, Bộ Tài chính đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ bố trí khoảng 6,8 nghìn tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách trung ương năm 2025 cho các tỉnh, thành phố bị ảnh hưởng, phục vụ công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh và khôi phục sản xuất. Cùng với đó, Bộ Tài chính đã khẩn trương xuất cấp 27,9 nghìn tấn gạo cùng nhiều loại vật tư, thiết bị cứu hộ, cứu nạn từ nguồn dự trữ quốc gia, kịp thời hỗ trợ cho 18 địa phương trên cả nước.

Cùng với các giải pháp về ngân sách, Bộ Tài chính đã huy động sự vào cuộc đồng bộ của các lực lượng trong toàn ngành tham gia hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai. Các doanh nghiệp bảo hiểm được yêu cầu đẩy nhanh công tác giám định, bồi thường, tạm ứng chi trả, bảo đảm nhanh chóng, đầy đủ quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm. Ngành Thuế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực tài chính cũng đồng thời triển khai linh hoạt các biện pháp hỗ trợ an sinh và tài chính, góp phần giúp người dân sớm ổn định đời sống, phục hồi sản xuất, kinh doanh.

Page 2

1. Tạo “đường băng” phát triển mới trước kỷ nguyên vươn mình

Năm 2025 là năm ngành Công Thương khẳng định rõ quyết tâm chính trị và vai trò “kiến tạo phát triển” bằng thể chế, mở đường cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong dài hạn; khắc phục căn bản nhiều điểm nghẽn thể chế kéo dài.

Bộ Công Thương đã chủ động tham mưu xây dựng các chính sách chiến lược thúc đẩy kinh tế, công nghiệp, thương mại, đầu tư, tháo gỡ điểm nghẽn để Trung ương, Quốc hội và cấp có thẩm quyền ban hành các chủ trương, Nghị quyết, Luật quan trọng có tính chất đột phá như Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Luật Hóa chất năm 2025; Luật Thương mại điện tử; phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại;...

2. Ngành chế biến, chế tạo tăng trưởng cao nhất 5 năm qua

Năm 2025 chứng kiến sự phục hồi và bứt phá mạnh mẽ của lĩnh vực công nghiệp, nhất là ngành chế biến, chế tạo. Giá trị tăng thêm ngành công nghiệp tăng 9,5% so cùng kỳ, chế biến chế tạo tăng 10,6% là con số cao nhất trong nhiều năm qua, tạo động lực lớn thúc đẩy tăng trưởng vĩ mô.

Sản xuất công nghiệp khởi sắc nhờ “những nỗ lực tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó và chuyển đổi mô hình sản xuất” của Chính phủ và Bộ Công thương dù bối cảnh nhiều khó khăn do đứt gãy cung ứng toàn cầu, thiên tai, bão lũ,...

Đáng chú ý, nội lực công nghiệp quốc gia đã tăng lên: các doanh nghiệp nội địa ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng góp gần 50% giá trị sản xuất công nghiệp (so với khoảng 35% năm 2020).

Năm 2025, GDP công nghiệp đạt khoảng 200 tỷ USD, tăng mạnh so với 136 tỷ USD năm 2020. Ngành điện tử - vốn không đáng kể vào năm 2010 - đã vươn lên trở thành lĩnh vực xuất khẩu lớn nhất Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 100 tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

3. Hàng Việt chiếm lĩnh 90% chuỗi phân phối

Năm 2025, thị trường trong nước tiếp tục đóng vai trò “bệ đỡ” then chốt cho nền kinh tế. Tổng mức bán lẻ và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 7.000 nghìn tỷ đồng, tăng gần 10% so năm 2024, là mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm qua và tăng hơn 71% so với năm 2021.

Quy mô thị trường tiêu dùng Việt Nam tăng trưởng mạnh hiện xếp hạng 32 thế giới và đang tiếp tục cải thiện, có khả năng nâng hạng. Chỉ số tâm lý người tiêu dùng ASEAN năm 2025 cho thấy Việt Nam đạt 67 điểm, dẫn đầu khu vực.

Thị trường xăng dầu, điện, than và năng lượng năm 2025 vận hành thông suốt nhờ nguồn cung được chuẩn bị kỹ; giá cả các mặt hàng thực phẩm, nguyên vật liệu cơ bản được kiểm soát, góp phần giữ lạm phát bình quân khoảng 3,4% (năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam kiềm chế lạm phát dưới 4%).

4. Xuất khẩu đưa Việt Nam vào Top 15 cường quốc thương mại thế giới

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 ước đạt khoảng 920 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay; trong đó, xuất khẩu ước đạt 470 tỷ USD.

Nhờ đó, Việt Nam đã chính thức vươn lên nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới và xếp thứ 2 ASEAN. Cán cân thương mại tiếp tục ghi nhận xuất siêu năm thứ 10 liên tiếp (từ năm 2016) với mức thặng dư khá cao (năm 2025 ước xuất siêu đạt 22 tỷ USD).

Năm 2025, Bộ Công thương đã triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa các FTA, kiên định thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030. Các chương trình xây dựng Hệ sinh thái tận dụng FTA, cung cấp thông tin thị trường, hướng dẫn tiếp cận tiêu chuẩn, phát triển bền vững, nâng cao giá trị thương hiệu,… được triển khai theo hướng chuyên sâu và thực chất hơn.

5. Thương mại điện tử vượt mốc 31 tỷ USD

Thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 tiếp tục thăng hoa, khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế số. Quy mô thị trường ước tính vượt 31 tỷ USD, tăng gấp hơn 2 lần so với năm 2020; chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước, ⅔ kinh tế số.

Thương mại điện tử đã trở thành kênh phân phối chủ lực với hơn 60 triệu người tiêu dùng Việt Nam mua sắm trực tuyến, gấp đôi so với năm 2020. Mức chi tiêu thương mại điện tử bình quân đầu người năm 2025 đạt 400 USD/người/năm. Nhiều mô hình kinh doanh số bùng nổ: mua sắm qua di động chiếm tới 73% giao dịch; mua sắm qua mạng xã hội và livestream trở thành xu hướng phổ biến.

Đặc biệt, Luật Thương mại điện tử đã được Quốc hội thông qua vào kỳ họp 10 ngày 10 tháng 12 năm 2025. Luật Thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ góp phần kiến tạo không gian phát triển mới, vừa đảm bảo minh bạch, trách nhiệm và tính pháp lý rõ ràng; vừa bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy chuyển đổi số bền vững và an toàn.

6. Vị thế, thương hiệu và sức mạnh mềm quốc gia nâng hạng 7 bậc

Năm 2025 không chỉ đánh dấu bước chuyển mình toàn diện của công tác xúc tiến thương mại mà còn khẳng định sự thăng hạng vượt bậc của giá trị thương hiệu quốc gia. Với định hướng chiến lược bám sát chuyển đổi số, phát triển xanh và tăng trưởng bền vững, hoạt động xúc tiến thương mại đã kiến tạo một hệ sinh thái gắn kết, nâng cao rõ rệt năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt trên bản đồ kinh tế thế giới.

Năm 2025, giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt 519,6 tỷ USD (tăng 2,5%), giữ vững vị trí thứ 32 thế giới. Nhiều thương hiệu doanh nghiệp đã vươn tầm toàn cầu. Theo đánh giá của Brand Finance, vị thế quyền lực mềm của Việt Nam đã có bước tiến vượt bậc, xếp thứ 52 trên tổng số 193 quốc gia.

7. Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, chủ động ứng phó chính sách thuế từ Hoa Kỳ

Năm 2025, Bộ Công Thương đã hoàn thiện nhiều chính sách quan trọng về cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng. Điểm nhấn là Kết luận số 207-KL/TW về tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thực thi Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Bộ đã ký Hiệp định khung ASEAN về cạnh tranh, xử lý 231 giao dịch tập trung kinh tế và điều tra các hành vi vi phạm trong lĩnh vực chăn nuôi và chuyển phát bưu kiện.

Về bảo vệ người tiêu dùng, Thông tư 42/2025/TT-BCT quy định danh mục sản phẩm phải đăng ký hợp đồng mẫu. Tổng đài tư vấn 1800.6838 tiếp nhận hơn 14.800 cuộc gọi, nâng cao hiệu quả hỗ trợ. Đồng thời, Bộ ban hành Nghị định 86/2025/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn về phòng vệ thương mại, thiết lập khung pháp lý mới, tăng cường minh bạch và hiệu quả trong quản lý xuất nhập khẩu.

Năm 2025, trước diễn biến việc Tổng thống Donald Trump công bố áp thuế cao (ban đầu 46%, sau điều chỉnh xuống 20%) lên nhiều nước có thặng dư thương mại, trong đó có Việt Nam gây khó khăn cho xuất nhập khẩu và sản xuất, Bộ Công Thương đã tham mưu kịp thời cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ để có chính sách xử lý chủ động, linh hoạt, kịp thời.

Nguyên Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên được giao nhiệm vụ Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ đã tích cực, chủ động chủ trì 8 cuộc đàm phán cấp Bộ trưởng, 5 vòng đàm phán trực tiếp với Hoa Kỳ, giữ vững được quan hệ thương mại tích cực, duy trì và thúc đẩy xuất khẩu tăng trưởng, hướng tới kết quả tích cực để hai bên ký kết Hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng vào đầu năm 2026.

8. Tinh gọn bộ máy 21,4% so với nhiệm kỳ trước

Năm 2025, Bộ Công Thương đã thực hiện tinh gọn tổ chức theo Nghị quyết 18-NQ/TW, giảm 6 đầu mối (21,4%) so với nhiệm kỳ trước, còn 22 đơn vị trực thuộc. So với năm 2007, Bộ đã giảm 15 đầu mối (hơn 40%) và 227 phòng ban (64,8%). Lực lượng Quản lý thị trường được chuyển giao từ Bộ về UBND các tỉnh, thành phố. Bộ cũng tiên phong triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, với Nghị định 139/2025/NĐ-CP và 146/2025/NĐ-CP về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Bộ đẩy mạnh chuyển đổi số, đạt chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp cao nhất trong các bộ, ngành (83,15 điểm, tăng 6,6%). Ngày 5/11/2025, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên ký Quyết định 3255/QĐ-BCT, ban hành Chiến lược Phát triển dữ liệu và Quy hoạch hạ tầng trung tâm dữ liệu giai đoạn 2025–2030, đặt nền móng cho quản trị số. Bộ đã xây dựng 40 cơ sở dữ liệu chuyên ngành và triển khai nhiều dịch vụ công trực tuyến, giúp rút ngắn 70% thời gian cho doanh nghiệp, như cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) hàng hóa.

9. Hội nhập kinh tế tiếp tục đổi mới toàn diện

Công tác hội nhập kinh tế quốc tế năm 2025 chuyển sang giai đoạn chiều sâu với bộ máy và phương thức mới. Việc kiện toàn Ban Chỉ đạo Quốc gia về Hội nhập quốc tế và ban hành FTA Index tạo công cụ đo lường định lượng, giúp các địa phương tích cực chủ động hơn trong hội nhập kinh tế quốc tế và thực thi các FTA.

Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, ngành công thương vẫn kiên định chiến lược đa dạng hóa thị trường và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trước chính sách thuế quan mới của Hoa Kỳ gây rất nhiều khó khăn cho xuất nhập khẩu và sản xuất, Bộ Công thương đã tham mưu kịp thời cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ để có chính sách xử lý chủ động, linh hoạt, kịp thời.

Bộ Công thương cũng tiếp tục thúc đẩy đàm phán các FTA tiềm năng, đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng với những khu vực giàu tiềm năng tiếp, thể hiện tầm nhìn chiến lược trong việc mở rộng mạng lưới thị trường xuất khẩu, tạo dư địa mới cho doanh nghiệp; tạo nền tảng vững chắc để năm 2026, Việt Nam sẽ có thêm nhiều FTA mới.

10. Việt Nam dẫn đầu ASEAN và Top 20 thế giới về tổng công suất các loại hình nguồn điện

Năm 2025 nguồn cung năng lượng, như điện và xăng dầu được bảo đảm trong bối cảnh nguồn cung thế giới gặp nhiều khó khăn; là năm có nhiều đột phá về chính sách và hạ tầng năng lượng, tạo nền tảng cho đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Năm 2025 còn chứng kiến những công trình năng lượng trọng điểm được triển khai thần tốc: Hoàn thành dự án đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên và triển khai các dự án nhập khẩu điện, không để tái diễn tình trạng thiếu điện.

Đặc biệt, chuỗi dự án khí - điện Lô B-Ô Môn (12 tỷ USD), kỳ vọng cung cấp trên 5 tỷ m³ khí/năm sau 2026. Các dự án lớn khác như nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3,4 (nhiệt điện khí LNG đầu tiên tại Việt Nam), Thủy điện Hòa Bình mở rộng, Nhiệt điện Quảng Trạch 1 cũng được hoàn thành hoặc khởi công. 

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) lần đầu vượt mốc doanh thu 1 triệu tỷ đồng, tăng trưởng hơn 10%, với nhiều dự án công nghệ cao như điện gió ngoài khơi và mỏ Lạc Đà Vàng.

Tính đến hết năm 2025, hệ thống điện Việt Nam đã đứng đầu Đông Nam Á và nằm trong top 20 hệ thống điện lớn nhất thế giới về quy mô công suất, đạt khoảng 90.000MW.