Hà Nội đề xuất 163 văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô

Hà Nội đã rà soát, đề xuất tiến độ và danh mục 163 VBQPPL để triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, cho thấy thành phố đang vào guồng để đưa các cơ chế đặc thù sớm đi vào thực tế.

Luật Thủ đô mở ra “không gian pháp lý mở” cho Hà Nội

Bộ Tư pháp vừa tổ chức tuyên truyền Luật Thủ đô năm 2026 nhằm phổ biến các nội dung cơ bản, điểm mới quan trọng và trách nhiệm của các cơ quan trong quá trình triển khai thi hành Luật.

Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua với nhiều cơ chế, chính sách mới, đặc thù, vượt trội để tạo khuôn khổ pháp lý cho xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn mới.

Một điểm đáng chú ý là Luật nhấn mạnh việc phân quyền triệt để cho thành phố Hà Nội, đồng thời quy định nguyên tắc kiểm soát quyền lực và giám sát đối với HĐND, UBND thành phố khi thực hiện các quyền được giao.

Điểm mới nào tạo khác biệt lớn nhất?

Ông Lê Tuấn Phong, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng VBQPPL, Bộ Tư pháp cho biết Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ là công cụ quản lý mà còn là công cụ kiến tạo phát triển, thúc đẩy huy động nguồn lực xã hội, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và chất lượng sống của người dân.

Đáng chú ý, Luật trao quyền cho HĐND thành phố Hà Nội chủ động quyết định áp dụng cơ chế, chính sách thuận lợi hơn cho phát triển Thủ đô trong trường hợp các luật, nghị quyết ban hành sau có quy định khác với Luật Thủ đô. Đây được xem là bước tiến về tư duy phân quyền lập pháp, đồng thời tạo “không gian pháp lý mở” để Hà Nội thích ứng với thực tiễn phát triển.

Luật cũng khẳng định rõ địa vị pháp lý đặc thù của Luật Thủ đô trong hệ thống pháp luật Việt Nam, với yêu cầu xây dựng một cơ chế thể chế đặc biệt cho Hà Nội.

Bên cạnh đó, Hà Nội được giao tổng cộng 199 thẩm quyền, trong đó có nhiều thẩm quyền mới hoặc khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên, trải rộng ở các lĩnh vực: tổ chức bộ máy, ngân sách, đầu tư công, quy hoạch đô thị, đất đai, tài nguyên môi trường, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, văn hóa, y tế, giáo dục, an ninh trật tự và liên kết phát triển vùng…

Hà Nội đang làm gì để triển khai Luật?

Bà Phạm Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội cho biết, các sở, ngành thành phố đã rà soát, đề xuất cụ thể tiến độ, danh mục 163 VBQPPL, văn bản cá biệt thuộc thẩm quyền của thành phố Hà Nội để triển khai thi hành Luật Thủ đô.

Hiện công tác xây dựng văn bản đang được các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện: xây dựng dự thảo, đăng tải dự thảo nghị quyết, xin ý kiến và tham vấn các cơ quan, đơn vị theo quy định đối với các VBQPPL được phân công theo Kế hoạch của thành phố.

Song song đó, thành phố đang chỉ đạo rà soát để công bố danh mục các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2024 tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có văn bản thay thế.

Vì sao cần phối hợp chặt giữa trung ương và địa phương?

Để Luật đi vào thực tiễn hiệu quả, các ý kiến tại hội nghị cho rằng Hà Nội cần chủ động rà soát toàn bộ hệ thống VBQPPL, quy trình, thủ tục hành chính và cơ chế quản lý hiện hành để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới phù hợp với Luật.

Việc thực hiện cơ chế phân quyền mạnh mẽ cũng đòi hỏi nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đặc biệt ở các mảng quản trị đô thị, tài chính công, dữ liệu và điều hành trên nền tảng số.

Đồng thời, cần tăng cường công khai, minh bạch và truyền thông chính sách để người dân, doanh nghiệp nắm rõ các cơ chế, chính sách mới; từ đó chủ động tham gia, giám sát và thực hiện đúng quy định.

Bộ Tư pháp cũng nhấn mạnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trung ương với chính quyền thành phố Hà Nội và các địa phương trong vùng Thủ đô để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả khi triển khai.

Tác động gì đến người dân và doanh nghiệp?

Theo Bộ Tư pháp, việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 sẽ tác động trực tiếp, sâu rộng đến đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp và sự phát triển chung của xã hội trên địa bàn Thủ đô.

Với người dân, tác động tích cực lớn nhất là nâng cao chất lượng sống và cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ công. Khi phân quyền được thực hiện hiệu quả, chính quyền thành phố sẽ chủ động hơn trong xử lý các vấn đề như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng đô thị, thiếu không gian công cộng và áp lực lên y tế, giáo dục.

Việc phát triển mạnh giao thông công cộng, đặc biệt là đường sắt đô thị và hạ tầng kết nối liên vùng, được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian di chuyển và cải thiện môi trường sống cho người dân Thủ đô.

Tuy vậy, quá trình thực hiện quy hoạch đô thị, chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng cũng có thể phát sinh việc điều chỉnh quy hoạch, thu hồi đất, di dời hoặc thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, kinh doanh của một số tổ chức, cá nhân.

Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin, tuân thủ quy định và phối hợp với cơ quan nhà nước trong quá trình triển khai các dự án phát triển đô thị. Đồng thời, việc tăng cường ứng dụng công nghệ số và xây dựng chính quyền số cũng đòi hỏi sự thích ứng với các phương thức quản lý mới.

Bạn đánh giá thế nào về tác động của Luật Thủ đô đến thị trường và đời sống ở Hà Nội? Comment bên dưới nhé!